مدیر گروه ژنتیک دانشگاه علوم پزشکی بوشهر با اشاره به تغییرات شاخصهای جمعیتی در سالهای اخیر گفت: کاهش نرخ باروری و افزایش میانگین سن ازدواج، در صورت تداوم، میتواند در دهههای آینده پیامدهای مهمی برای ساختار سنی و نظام سلامت کشور به همراه داشته باشد.
به گزارش کرانه بوشهر، دکتر محبوبه رمضانزاده، متخصص ژنتیک و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، در نشست تخصصی بررسی ابعاد جوانی جمعیت اظهار کرد: نرخ باروری کل که میانگین تعداد فرزند به ازای هر زن در سن باروری را نشان میدهد، طی سالهای گذشته روند کاهشی داشته و به سطحی پایینتر از حد جانشینی رسیده است؛ در حالی که برای حفظ تعادل جمعیتی، این شاخص باید حدود ۲.۱ فرزند باشد.
وی افزود: ادامه این روند میتواند در آینده به کاهش رشد جمعیت و افزایش سهم سالمندان در ساختار جمعیتی کشور منجر شود؛ موضوعی که آثار آن در حوزههای اجتماعی، اقتصادی و سلامت قابل توجه خواهد بود و نیازمند برنامهریزی علمی و چندبخشی است.
مدیر گروه ژنتیک دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، تغییر در الگوهای ازدواج را از جمله عوامل مؤثر بر کاهش فرزندآوری دانست و گفت: افزایش سن ازدواج، کاهش تعداد ازدواجها و طولانیتر شدن فاصله میان ازدواج و تولد نخستین فرزند، موجب کوتاهتر شدن دوره باروری و در نتیجه کاهش تعداد فرزندان در خانوادهها شده است.
رمضانزاده با اشاره به مسئله ناباروری تصریح کرد: توسعه مراکز درمان ناباروری در کشور اقدام ارزشمندی بوده است، اما توجه به پیشگیری در این حوزه اهمیت ویژهای دارد. اصلاح سبک زندگی، کنترل بیماریهای زمینهای، و توجه به سلامت جسمی و روانی زوجین میتواند در کاهش مشکلات ناباروری مؤثر باشد.
وی همچنین درباره آمار زایمان سزارین در کشور گفت: انجام سزارین در موارد فاقد ضرورت پزشکی ممکن است با عوارضی برای مادر همراه باشد و در برخی شرایط بر بارداریهای بعدی تأثیر بگذارد. در صورت نبود منع پزشکی، زایمان طبیعی میتواند برای سلامت مادر و نوزاد گزینه مناسبتری باشد.
این متخصص ژنتیک در ادامه به موضوع سقط جنین اشاره کرد و افزود: بخشی از موارد سقط در چارچوب ضوابط قانونی و به دلایل پزشکی انجام میشود، اما عوامل اجتماعی و اقتصادی نیز میتواند در تصمیمگیری خانوادهها نقش داشته باشد. وی تأکید کرد که نتایج غربالگریهای دوران بارداری باید با دقت علمی تفسیر شود و تصمیم نهایی پس از انجام بررسیهای تکمیلی و طی مراحل قانونی اتخاذ شود.
رمضانزاده نقش مشاوره ژنتیک را در پیشگیری از بروز بیماریهای ارثی بسیار مهم دانست و گفت: بهترین زمان برای دریافت مشاوره ژنتیک پیش از ازدواج یا پیش از بارداری است و این خدمات بهویژه در ازدواجهای فامیلی توصیه میشود.
وی در پایان با اشاره به اهمیت فرهنگسازی در حوزه جمعیت خاطرنشان کرد: علاوه بر سیاستهای حمایتی، ارتقای آگاهی عمومی و اصلاح نگرشهای اجتماعی نقش مهمی در افزایش تمایل به فرزندآوری دارد. رسانهها و مراکز علمی میتوانند با اطلاعرسانی دقیق و مستند، به تبیین ابعاد این موضوع کمک کنند. وی همچنین از فعالیت مراکز دولتی و خصوصی درمان ناباروری و مشاوره ژنتیک در استان بوشهر خبر داد و بر توسعه این خدمات تأکید کرد.
